Rodzina zastępcza – jest to forma opieki zastępczej oparta na modelu wychowania rodzinnego dla dzieci i młodzieży trwale lub tymczasowo pozbawionych pieczy rodziców. Sensem funkcjonowania rodzin zastępczych jest sprawowanie pieczy nad dzieckiem do czasu unormowania jego sytuacji prawnej i życiowej, jednak praktyka pokazuje, że dzieci, które trafiają do rodzin zastępczych przebywają w nich do osiągnięcia pełnoletności i usamodzielnienia się.
Bycie rodziną zastępczą nie powoduje powstania więzi rodzinno - prawnej pomiędzy dzieckiem a rodzicami zastępczymi. Rodzice zastępczy podlegają nadzorowi podczas pełnienia pieczy nad dzieckiem, nie mają pełnej władzy rodzicielskiej i otrzymują środki finansowe na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej.
Rodzinę zastępczą może utworzyć zarówno małżeństwo jak i osoba samotna, która daje rękojmię należytego wykonywania powierzonych im obowiązków związanych z pieczą nad dzieckiem. Osoby chcące utworzyć rodzinę zastępczą muszą posiadać odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania. Pierwszeństwo w utworzeniu rodziny zastępczej dla danego dziecka mają jego krewni oraz osoby wskazane przez rodziców.
Rodzinę zastępczą ustanawia sąd na wniosek osób chcących ją utworzyć i tylko sąd może ja rozwiązać.
Podstawowy podział dotyczący rodzin zastępczych to:
Rodziny zastępcze spokrewnione z dzieckiem - czyli utworzone przez jego krewnych np. dziadków, pełnoletnie rodzeństwo, rodziny te nie mogą pełnić tej funkcji zawodowo, jednak otrzymują środki na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka.
Rodziny zastępcze niespokrewnione z dzieckiem – jest to rodzina, której z dzieckiem nie wiąże żaden stopień pokrewieństwa, nie pełni swojej funkcji zawodowo więc nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia, tylko świadczenia na częściowe pokrycie kosztów utzrymania dziecka. Jednym z podstawowych zadań jest podtrzymywanie więzi emocjonalnej dziecka z jego rodzina biologiczną.
Rodziny zastępcze zawodowe - dowiedz się więcej tutaj